ΝΑΙ! Η τεχνητή νοημοσύνη είναι φούσκα!

Όχι... Αυτό δε σημαίνει ότι θα σκάσει...Απλά ήρθε η ώρα να αντιμετωπίσουμε αναπόφευκτες αλλαγές. Θυμήσου την εποχή που δειλά δειλά σταματήσαμε να ψάχνουμε σε msn και altavista και ξεκινήσαμε “το γκουγκλάρισμα”. Θυμήσου την εποχή πριν δεκαπέντε με είκοσι χρόνια το τοπίο του web development πως ξεπετάχτηκαν ένα σωρό εταιρείες και επαγγελματίες σχεδίασης που απλά υλοποιούσαν ένα CMS (τζουμλάδες τους φωνάζαμε τότε όπως υποψιάζομαι θα βρούμε μια εγχώρια παραλλαγή για τους vibe coders).

Δε προλάβαμε καλά καλά να χωνέψουμε το … νεφελώδες τοπίο του cloud, τον πραγματισμό του IoT και μέσα στα τελευταία δύο χρόνια η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται buzzword, όπως το “χωρίς γλουτένη”. Η πρώτη μου επαφή με την τεχνητή νοημοσύνη λοιπόν, αν εξαιρέσει κανείς την αγάπη μου για την επιστημονική φαντασία από μικρή ηλικία, ήταν κάπου στο 2006 με την περίφημη εντολή “M-x doctor” στον GNU emacs (από nano πήγα σε emacs κατέληξα σε vim και είμαι περήφανος χρήστης neovim και arch btw για όποιον ρωτάει).

Ο “ψυχολόγος” του emacs ήταν ένα chatbot βασισμένο στο σύστημα ELIZA του Joseph Weizenbaum (ΜΙΤ,1966) και με εντυπωσίασε πόσο βαθιά ενδοσκόπηση μπορεί κανείς να κάνει μόνο με επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις. Την έννοια του νευρωνικού δικτύου την άγγιξα πολύ αργότερα και τη διδάχτηκα εις βάθος στο μεταπτυχιακό, παρέα με την ασαφή λογική και τους γενετικούς αλγορίθμους. Για πάνω από μια δεκαετία η απάντησή μου στο ερώτημα “Γιατί δε βάζετε τεχνητή νοημοσύνη στο project σας” ήταν η εξής: “Αφού δεν έχω καταφέρει ν’ αξιοποιήσω τη φυσική νοημοσύνη σε ένα ικανοποιητικό σημείο, ποιο το νόημα να προσθέσω περισσότερη πολυπλοκότητα;”

Είμαστε μακριά απ’ τον αφανισμό της ανθρωπότητας λόγω τεχνολογίας. Μια εργασιακή αναταραχή, μεταβολή και μετατόπιση θα συμβεί, το μόνο λογικό αυτό είναι. Όσο όμως το ChatGPT δε μπορεί να ζωγραφίσει αναλογικό ρολόι στη σωστή ώρα και ο ΑΙ Assistant εισπράττει κατάρες και ικεσίες για σύνδεση με εκπρόσωπο η τελευταία απειλή για τον κόσμο μας είναι η τεχνολογία. Το πρώτο μας μέλημα από δω και πέρα είναι η παιδεία, η κουλτούρα και η πολιτική (χρησιμοποιώ τον όρο αναφερόμενος στην επίλυση κοινωνικών προβλημάτων σε ευρεία κλίμακα, όχι την τέχνη της αφίσας και του ρουσφετιού).

Δεν είναι πολύπλοκη η πρόταση μου, είναι όμως δύσκολη. Χρειάζεται παιδεία για να ξέρει το ευρύ κοινό ότι τα LLM είναι στατιστικά μοντέλα και οι απαντήσεις τους είναι λέξη προς λέξη μια αλληλουχία των πιθανότερων συνδυασμών, όχι μια μαγική κρυστάλλινη σφαίρα. Χρειάζεται κουλτούρα να κινηθεί το σύνολο σε κριτική σκέψη και δημιουργικότητα αντί για εύκολες λύσεις και μη ανθρώπινη υπεργολαβία. Χρειάζεται πολιτική για να κινηθεί η χώρα στην ενίσχυση και την ανάπτυξη αντί για την αντικατάσταση και τη φθορά.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι φούσκα. Αυτή η φούσκα όμως είναι χρυσή ευκαιρία για τη χώρα στην οποία φιλοκαλούμεν τε γαρ μετ’ ευτελείας και φιλοσοφούσαμε μέχρι τώρα άνευ ChatGPT. Στο χέρι μας είναι να την κρατήσουμε σε ένα σημείο ισορροπίας μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών πιέσεων ώστε να μη σκάσει ποτέ.